Sitemize Hoşgeldiniz - Bugün

Şuanda 31 Kategoride 211 İçerik Bulunuyor.

KIYAS-I FUKAHA

Ana Sayfa » Kaynak Eserler » K » KIYAS-I FUKAHA

 

Önce kelime üzerinde duralım. Kıyas lûgatta takdir, müsüvat, bir şeyl diğer bir şey ile ölçmek mânâsınadır. Buna mukayese denir. Istılâhta, “zikredilen iki şeyden birinin hükmünün aynını, illetinin aynı olması sebebiyle diğerinde de göstermek, açıklamaktır.”2

Kur’ân-ı Kerim’de: “İşte ey akıl sahipleri, siz (bundan) ibret alın”3 buyurulmuştur. Bu âyet-i kerîmede geçen fağtehirû kelimesinin kökü, i’tibardır. Bunun lûgat mânâsı, bir şeyin hükmünü benzerine geçirmektir. Açıklama, düşünme mânâlarına da gelir.4 Bütün bu unsurların “kıyas”ta bulunduğu bir gerçektir.

Kıyas-ı fûkaha; kitap, sünnet, icma-i ümmete bağlı bir delildir. Bilinen bir meselenin belli hükmü, diğer benzer meselelerde ortaya konulur. Kıyas-ı fûkahanın özelliği sadece fıkıh sahasında delil olmasıdır.5 Halbuki kitap, sünnet ve icma-ı ümmetin, şer’î olan her alanda delil olduğu bilinmektedir. İbâdetlerde, hududlarda ve keffaretlerde, illetin kesin olarak tesbiti imkânsızdır. Dolayısıyla ibadette, hududda ve keffâretlerde, başkaları kıyas yapılarak yeni bir hükme varılamaz 6 Ayrıca Resûl-i Ekrem (sav)’in sır kâtibi durumunda bulunan Hz. Huzeyme (r.a)’nin tek başına şahidliğinin, hükmün sübûtu için geçerli olduğu dikkate alınarak, kıyas yapılamaz. Zira Resûl-i Ekrem (sav)’in Hz. Huzeyme (r.a)’ye tanıdığı bu haktaki illeti de kesin olarak tesbit etmek imkânsızdır. Kur’ân-ı Kerim’de iki erkek şahidin gerekli olduğu emredildiğine göres bu hususta kıyasa kalkmak mümkün değildir.

Kitap, sünnet ve icma ile kat’iyyet ifade eden herhangi bir konuda, bu kat’iyyeti bozacak herhangi bir kıyasa kalkmak mümkün değildir. Zira kıyas, temelde bu üç ana delile dayanır. Müctehid olmayan herhangi bir kimsenin yapmış olduğu kıyas geçerli değildir. Çünkü kıyas, sadece akla dayanan bir olay değil, kitap, sünnet ve icma-ı ümmete dayanan bir delildir.

 

KAYNAKLAR

(1) Ömer Nasûhi Bilmen, Hukuk-i İslâmiyye ve Istılâhat-ı Fıkhiyye Kamusu, İst. 1976, c. I, sh. 171, Madde: 459. Ayrıca Muhammed Ma’ruf Devalabi, el-Medhal, Dımeşk 1965 (5. bsm.), sh. 53. Abdülaziz el-Buhari, Keşfû’l Esrar, İst.1308, c. III, sh. 268.

(2) Molla Hüsrev, Mir’at el-Usûl fi Şerhi Mirkat elVüsûl, İst.1307, c. II, sh. 70.

(3) Haşr sûresi: 2

(4) İmam-ı Serahsî, Temhidü’l Füsûl, Beyrut:1393, c. II,sh.125.

(5) İmam-ı Serahsî, el-Mebsut, Beyrut: D. İhya Neşri, c.XVI, sh.62 vd. Ayrıca, Abdülaziz el-Buhari, a.g.e.,c. I, sh.19.

(6) Molla Hüsrev, a.g.e., c. II, sh.77 vd.

(7) İmam-ı Serahsi, Temhidû’I Füsûl, c. II, sh.149 vd.

(8)Bakara sûresi:282.

 

KİTAP ADI: Kelimeler Kavramlar
YAZARI: Yusuf KERİMOĞLU
Satın Almak İçin Tıklayınız

İlgili Terimler :
18 Ağustos 2015 tarihinde eklenmiş ve 783 views kez okunmuş.

Facebook Hesabınızla Yorum Yapabilirsiniz

Diğer Yorumlar


Kelimeler Kavramlar